Saab 99 Turbo

Motorlarda yağlama için yağ pompası, yakıt akışı için yakıt pompası, soğutma sıvısı dolaşımı için de devirdaim pompası var. Peki motora hava akışı için neden bir hava pompası olmasın? İşte bu da turbonun ta kendisi! Garip olan turbo değil, onun motorlarda kullanılmıyor olması…” Saab mühendislerinden Per Gillbrand turboyu Saab 99’un 2.0 litre motoruna entegre ederken böyle demişti. Saab 99 Turbo, İsveçli üretici için ve daha önemlisi otomobil endüstrisi için bir başlangıç olacaktı.

Saab turboyu kullanan ilk otomobil üreticisi değildi. Amerikan Oldsmobile bu fikri 1962 yılında hayata geçirmişti: Oldsmobile Jetfire Rocket’in 3.5 litrelik V8 motoru Garrett turbosu ile 215 HP üretiyordu. Avrupa’nın ilk turbo otomobili ise 1973 Petrol Krizi’ne meydan okuyan BMW 2002 Turbo oldu. Dahası otomobillerde ilk kullanımı 1960’larda gerçekleşse de turbo beslemenin geçmişi 19. yüzyıla kadar uzanıyordu. Ancak ilk kez İsveçli üretici Saab, 1978 yılında 99 modelinde kullandığı B kodlu motorlarına Garrett firmasından aldığı T3 turboyu entegre ederken “beraber yaşanabilir ideal bir turbo otomobil nasıl olur” sorusuna cevap veren ilk üretici oluyordu.

çocukluğumdan kalanlar

Mercedes 450 SEL 6.9 (W116)

Aralık 1973’de Tahran’da toplanan OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü) petrol fiyatlarını %130 artırdığını, ayrıca ABD’ye ve bazı Avrupa ülkelerine de petrol sevkiyatını durdurduğunu açıkladı. 1960 yılından beri faal olan teşkilat ilk kez “olağanüstü” bir karar almıştı. Alınan ambargo kararı aslında bir tepkiydi: Ağırlıklı olarak Arap ülkelerinden oluşan organizasyon, Ekim 1973’de yapılan Arap İsrail Savaşı’nda Araplar’a karşı İsrail’i destekleyen batılı ülkeleri cezalandırıyordu.

OPEC başlangıçta petrol üreticisi ülkeler arasında işbirliğini artırmak amacıyla kurulmuş olmasına rağmen bu karar ile ilk kez bir “kartel” gibi davrandı. Artan varil fiyatları ise küresel bir krize neden oldu ve 1973 Petrol Krizi olarak bilinen bu olay Batılı ülkeler başta olmak üzere dünya ekonomisinde dengeleri değiştirdi: ABD ve Avrupa ülkelerinde petrole olan bağımlılığı azaltmak için yeni enerji kaynakları arayışı başladı, tasarrufa yönelik tedbirler uygulandı.

1973 Petrol Krizi modern dünyanın yaşadığı ilk enerji krizi oldu. Kriz aslında “suni” idi; çünkü nedeni petrolün gerçekten talebi karşılayamayacak düzeyde olmaması değil, arzının kısılmasıydı. Suni olarak yaratılmasına rağmen bu darboğaz dünya ekonomisi üzerinde önemli izler bırakmıştır.

çocukluğumdan kalanlar

BMW 3 Serisi (E36)

Bu yazı E36 BMW 3 Serisi için saygı duruşudur…

1990 yılı 1991’e bağlanırken gazetelerin manşetinde hemen her gün aynı konu vardı: Körfez Savaşı. Liderliğini ABD’nin yaptığı, 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana kurulmuş olan en büyük askeri ittifak Irak’a girmişti. O dönem Dinç Bilgin’in sahibi olduğu Sabah gazetesinin birinci sayfasında da derin analizlerle hep savaştan bahsediliyordu: Koalisyonun ilerleme durumu, B52 ağır bombardıman uçaklarının kapasitesi, F15’lerin hızı… Televizyonlar, ilk kez bir şehrin bombalanmasını canlı yayın ile veriyor, dünyanın dört bir yanındaki insanlar ise film izler gibi izliyordu. Savaşın, günün sonunda taraf olsun olmasın herkese yıkım ve felaket getireceği unutulmuştu.

Ama aynı dönemde, aynı Sabah gazetesinin iç sayfalarında güzel şeylerden de bahsediliyordu:

çocukluğumdan kalanlar

BMW Isetta

BMW‘nin ilk “micro” otomobili. Dünyanın en başarılı küçük otomobillerinden biri… Ama bir yerlerde bir tuhaflık var sanki.

BMW tarafından 1953-1964 arasında 136,367 adet üretilmiş olan Isetta, bir micro otomobil olarak VW Beetle, Mini Cooper, Fiat 500 ya da Citroen 2CV gibi akıllarda kalmasa da bir mühendislik harikası. Yukarıda sayılan retro otomobiller gibi tekrar üretilme şansını ise bulamamıştır.

çocukluğumdan kalanlar

Audi A2 (8Z)

İtalyan gökbilimci Galileo Galilei (1564 – 1642) “dünya dönüyor” dediği için Engizisyon Mahkemesi’nde yargılandı ve cezalandırıldı. Galilei “doğru”yu söylüyordu, ama söyledikleri içerisinde olduğu dönemin şartlarına “uymadığı” için cezalandırılmıştı.

Audi A2’nin kaderi de Galilei ile aynı oldu: Tamamen alüminyumdan üretilen bu kompakt araç, çok erken bir dönemde geldiği için değeri bilinememiş, “zamanının çok ötesinde” bir otomobildir.

1999 yılında yollara çıkan Audi A2’nin tasarımı, Audi’nin 1997 yılında tanıttığı Al2 isimli konsept otomobile dayanıyordu. A2 ile Audi, mükemmellikten taviz vermeden üretilebilecek en hafif şasiye ulaşma yolunda önemli bir deneme yapmıştı. Otomobil, Volkswagen Grubu’nun küçük sınıf otomobillerde kullandığı PQ24 platformu üzerinde geliştirildi, ancak 3.8 m uzunluğundaki otomobilin ağırlığı, alumünyum kullanılması sayesinde benzerlerinden farklı olarak 895 kg’da kalmıştı. Çelik yerine alüminyum kullanılması %43 ağırlık tasarrufu sağlıyordu. Otomobilin alüminyum gövdesi Audi Space Frame adı verilen monokok yapı üzerine kurulmuştu (ASF’nin kökleri 1994 yılına, yine alüminyumdan üretilen D2 kasa Audi A8’e dayanır)

çocukluğumdan kalanlar